De opleiding ‘Gerechtstolken in Strafzaken’ is een gespecialiseerde beroepsopleiding die in 1988 is opgericht vanuit de sterke behoefte om te komen tot een verbetering van de kwaliteit en de positie van de tolk bij gerechtelijke instanties.
Het doel van de opleiding ‘Gerechtstolken in Strafzaken’ is basistolken op te leiden tot gekwalificeerde en professionele gerechtstolken. De opleiding geeft de cursist de juiste bagage mee om het maatschappelijk verantwoordelijke beroep van tolk binnen het werkterrein van de Rechtelijke Macht uit te oefenen.
Een gerechtstolk moet inzetbaar zijn binnen het gehele werkterrein van de Rechtelijke Macht. Het gaat daarbij om zeer verschillende situaties en dikwijls om een ingewikkelde materie. Bovendien doet het tolken in een dergelijke omgeving een beroep op meer specifieke en verder ontwikkelde tolkvaardigheden en -technieken dan die waarover de geoefende basistolk in de regel beschikt. Naast het bezit van een goede algemene ontwikkeling en vergevorderde vaardigheden in tenminste twee talen, gekoppeld aan kennis van de maatschappij waarin deze talen worden gesproken, wordt van de gerechtstolk een brede, vakspecifieke bekwaamheid gevraagd t.a.v. diverse vormen van tolken, strafrechtskennis en -terminologie. Daarbij is een goede kennis omtrent het eigen beroep van zeer groot belang.
Op basis van reeds aanwezige en voldoende kennis van de in het geding zijnde talen en van voldoende ervaring als basistolk, richt de cursus zich in hoofdzaak op de praktische en kennisgebonden aspecten van het beroep van gerechtstolk.
De opleiding ‘Gerechtstolken in Strafzaken’ bestaat uit vijf modules.
Bij de inrichting van de cursus is gekozen voor een didactisch solide aanpak waarbij de theorie grotendeels aan de praktijk voorafgaat en hiervoor een gedegen fundament vormt. Op deze wijze kan de cursist de opgedane kennis, met weet van de theoretische achtergronden, al oefenend in praktijk brengen in een later stadium van het cursusjaar. Echter, om de cursist zo spoedig mogelijk ook kennis te laten maken met de praktische aspecten van het beroep van gerechtstolk, wordt reeds in de eerste helft van de opleiding, een introductiecollege ‘Tolkvaardigheden’ aangeboden. De opleiding begint met de kennismodules ‘Strafprocesrecht’, ‘Materieel Strafrecht’, ‘Vreemdtalige Rechtsterminologie’ en ‘Vreemdtalig Strafrecht’. Deze modules worden met een schriftelijk examen afgesloten. In de module 'Tolkvaardigheden' komen alle praktische facetten van het tolken ten behoeve van de Rechterlijke Macht aan bod. Deze module wordt met een mondeling examen afgesloten.
Dankzij het modulair systeem is het mogelijk een deelcertificaat te behalen
voor de afzonderlijke modules. De vijf modules vormen, elk door hun specifieke
inhoud, een absolute individuele verrijking ten opzichte van de professionele
positie waarin de basistolk zich bevindt. De vijf behaalde deelcertificaten
tezamen vormen het diploma van de SIGV.
In het verleden werd de opleiding ‘Gerechtstolken in Strafzaken’ in de volgende talen georganiseerd:
| Armeens | Mandarijn Chinees |
| Bosnisch/Kroatisch/Servisch | Marokkaans Arabisch |
| Bulgaars | Midden-Oosten Arabisch |
| Dari | Nederlandse Gebarentaal NGT |
| Duits | Papiamento |
| Engels | Pools |
| Farsi | Portugees |
| Frans | Russisch |
| Hongaars | Spaans |
| Italiaans | Tarifit |
| Kantonees | Turks |
De opleiding ‘Gerechtstolken in Strafzaken’ is een deeltijdopleiding die zich uitstrekt over een periode van 8 maanden, inclusief de verschillende examens. Op 3 oktober 2012 start de cursus met de modules die bestemd zijn voor het verwerven en vergroten van kennis: 'Strafprocesrecht’, ‘Materieel Strafrecht’, ‘Vreemdtalige Rechtsterminologie’ en ‘Vreemdtalig Strafrecht’. De opleiding wordt gegeven in Utrecht, op woensdag van 18:00 tot en met 21:30 uur. Een lesavond bestaat uit twee maal anderhalf uur onderwijs, gescheiden door een pauze.
In de kennismodules komen o.a. de volgende zaken aan bod.
Strafprocesrecht (taaloverstijgend)
Materieel strafrecht (taaloverstijgend)
Aan een goede vertolking ligt een goed begrip van de gebezigde termen ten grondslag. Deze module richt zich op het begrip van de voornaamste leerstukken uit het Wetboek van Strafrecht.
Vreemdtalige Rechtsterminologie
Vreemdtalig strafrecht
De hoorcolleges voor de modules Strafprocesrecht en Materieel Strafrecht worden
in het Nederlands gegeven en zijn bestemd voor alle cursisten, ongeacht hun
taalachtergrond. De modules 'Vreemdtalige Rechtsterminologie’ en ‘Vreemdtalig
Strafrecht’ zijn taalspecifiek en worden in kleinere, taalgebonden werkgroepen
gevolgd.
Nadat de kennismodules met een schriftelijk examen zijn afgerond, start de praktijkgerichte
module 'Tolkvaardigheden'. De module wordt gedurende 13 wekelijkse lesavonden
aangeboden.
Tolkvaardigheden
Enkele van deze onderwerpen zijn taalonafhankelijk en worden plenair aangeboden. In het voorjaar van 2013 wordt de module 'Tolkvaardigheden' afgesloten met een mondeling examen.
Gezien het hoge niveau van de cursus wordt daarnaast een aanzienlijke mate van zelfstudie ter voorbereiding van de colleges en de examens noodzakelijk geacht. Voor de opleiding geldt een totale studiebelasting van circa 480 uur.
De opleiding ‘Gerechtstolken in Strafzaken’' veronderstelt de aanwezigheid van een betrouwbare ondergrond van algemene ontwikkeling, talenkennis, bijzondere vaardigheden en relevante (tolk)ervaring. Het feit dat gerechtstolk een veeleisend beroep is met een grote maatschappelijke verantwoordelijkheid, vindt zijn weerslag in de zwaarte van het studieprogramma. Hierdoor is de cursus in eerste instantie een bijscholingsopleiding, bij voorkeur bestemd voor wie al een vakopleiding en ervaring als tolk heeft: een taalstudie, een diploma Tolk-Vertaler.
Teneinde de aanwezigheid van de hierboven genoemde kwaliteiten te testen, en hiermee de kans in te kunnen schatten op het met succes afronden van met name de module 'tolkvaardigheden', dient de kandidaat-cursist een intreetoets af te leggen. De intreetoets wordt beoordeeld door de taalvakdocenten. Naast de aanwezigheid van voldoende talenkennis wordt vooral gekeken of de cursist beschikt over potentieel tolktalent en de benodigde tolkvaardigheden op basisniveau. De toets neemt ongeveer een uur in beslag en bestaat uit een mondeling en een schriftelijk gedeelte. De cursist ontvangt schriftelijk bericht over de uitslag van de toets. Wanneer een cursist de intreetoets met onvoldoende resultaat aflegt, kunnen wij hem of haar geen toegang verlenen tot de gehele cursus. Alleen wanneer de intreetoets met voldoende resultaat wordt afgelegd, wordt aan de cursist toegang verleend tot de gehele opleiding. Echter, gelet op de individuele en professionele waarde van de modules ‘Strafprocesrecht‘ en ‘Materieel Strafrecht‘, blijven deze toegankelijk, ook bij een onverhoopt negatief resultaat van de intreetoets.
De totale opleiding ‘Gerechtstolken in Strafzaken’ bestaat uit vijf deelexamens. Elk met goed gevolg afgelegd examen levert een deelcertificaat op. De vijf deelcertificaten vormen tezamen het SIGV-diploma. De aspirant gerechtstolk dient zich rekenschap te geven van het feit dat een aantal aspecten van dit beroep door studie en training beslist valt aan te leren. Echter, gerechtstolken is een 'vak apart' dat bij een goede uitoefening beslist ook van talent afhankelijk is. Dit talent vormt een belangrijke voorwaarde om succes te kunnen oogsten bij de afronding van het praktijkgedeelte van de opleiding. Het zij hierbij nadrukkelijk gesteld dat elke module van de opleiding, zowel theorie- als praktijkgericht, op zichzelf een meerwaarde vormt met betrekking tot de professionalisering van de basistolk.
Op het diploma staat de geëxamineerde taal vermeld.
Met het SIGV-diploma kunt u worden ingeschreven in het Register beëdigde tolken
en vertalers (RBTV).
De stichting houdt een Register van Gediplomeerde Gerechtstolken bij. Dit digitale
register wordt regelmatig aan de actualiteit aangepast en onder de aandacht gebracht
van de rechterlijke macht, politie, advocaten, notarissen en andere gerechtelijke instanties.
Gediplomeerde gerechtstolken worden daarnaast opgenomen in de jaaredities van de Gids voor
de rechterlijke macht.
Voor een gespecialiseerde beroepsopleiding als deze worden hoge eisen aan docenten en examinatoren gesteld. U krijgt les en begeleiding van didactisch begaafde juristen, gespecialiseerde opleiders en ervaren gerechtstolken. De mondelinge examens worden afgenomen onder verantwoordelijkheid van de examencommissie.
Voor iedere taal zijn de examinatoren de eigen taalvakdocenten, een extern taaldeskundige alsmede een lid van de rechterlijke macht of een vertegenwoordiger uit de universitaire wereld. Op dit moment zijn er zo'n 15 rechters nauw betrokken bij het afnemen van de examens.
De hoogte van het cursusgeld is vastgesteld per module en bedraagt voor:
| € 430,- | |
| € 430,- | |
| € 480,- (€ 550 voor Nederlandse Gebarentaal) | |
| € 210,- | |
| € 745,- (€ 595 voor Nederlandse Gebarentaal) |
De kosten die aan de intreetoets verbonden zijn bedragen € 100,-.
Het examengeld voor de kennismodules bedraagt per module € 125,-.
Het examengeld voor het praktijkexamen bedraagt € 525,-
Inschrijving voor de opleiding ‘Gerechtstolken in Strafzaken’ geschiedt
in twee fasen. Nadat u zich heeft ingeschreven voor de opleiding, wordt u opgeroepen
voor een intreetoets. Wanneer u schriftelijk bevestigd heeft gekregen dat u
deze met voldoende resultaat heeft afgelegd, is uw inschrijving definitief.
Bij een onvoldoende aantal inschrijvingen voor een bepaalde taalgroep of een
onvoldoende aantal cursisten dat overblijft na selectie, vervalt de betreffende
cursus.
Het secretariaat: Stationsstraat 6 A , 1506 DG Zaandam . U kunt het secretariaat op werkdagen telefonisch bereiken tussen 09:00 en 12:00 uur op 075-631 3020 , of via e-mail: secretariaat@sigv.nl
De coördinatie van de opleiding ‘Gerechtstolken in Strafzaken’ is in handen van mevrouw drs. C. Verhoeff.
Cursuslocatie: Utrecht